Bağışıklık Sistemini Doğal Yollar ile Güçlendirin: Zeytinyağı ve Bitkisel Bileşikler
Bağışıklık sistemi, vücudumuzun en kritik savunma mekanizmasıdır. Doğru besinlerle bağışıklık sistemini güçlendirmek hem viral hem de bakteriyel tehditlere karşı en etkili doğal yaklaşımlardan biridir.
Hastalanmaktan yorulduğunuz, sürekli kış aylarında üst üste hastalandığınız ya da çocuklarınızın bağışıklığını desteklemek istediğiniz dönemler — herkes için bu noktada doğal bir destek arayışı doğal. Sentetik takviyelerin ötesinde, geleneksel mutfaktan gelen besinlerin gerçekten ne kadar etkili olduğu sorusu giderek daha önemli.
Bu rehberde Sayın Prof. Dr. Nazan Uysal Harzadın'in paylaştığı 13 Mart 2020 tarihli antiviral araştırmasını referans alarak 10 bitkisel bileşiğin etki sıralamasını, zeytindeki Oleuropein ve Luteolin'in bağışıklık sistemi üzerindeki rolünü, polifenollerin biyoyararlanım avantajını (elma %0,2 vs zeytinyağı %45-55) ve doğru zeytinyağı seçiminin neden kritik olduğunu somut verilerle ele alıyoruz.
Bağışıklık Sistemi Nedir?
Bağışıklık sistemi, vücudu hastalıklara karşı koruyan ve zararlı organizmaları tanıyıp yok eden karmaşık bir savunma mekanizmasıdır. Güçlü bir bağışıklık sistemi yalnızca hastalıklardan korunmak için değil, vücudun genel dengesini sürdürebilmesi için de kritik öneme sahiptir.
Bağışıklık sistemi beslenme alışkanlıklarından doğrudan etkilenir. Bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etki gösterebilecek besinler arasında polifenol açısından zengin ürünler giderek daha fazla yer almaktadır. Bu yazıda bağışıklık sistemini destekleyen doğal bileşikleri, araştırmalarla birlikte ele alacağız.
Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Bitkisel Bileşikler
Bağışıklık sistemi, vücudun viral ve bakteriyel tehditlere karşı en temel savunma hattıdır. Bağışıklık sistemini doğal besinlerle güçlendirmek, hem koruyucu hem destekleyici bir yaklaşım olarak bilim dünyasında giderek daha fazla ilgi görmektedir. Sayın Prof. Dr. Nazan Uysal Harzadın'in paylaştığı önemli bir araştırma, bağışıklık sistemi sağlığını destekleyen bitkisel bileşiklerin antiviral etkisini gözler önüne seriyor. Eşit dozların karşılaştırıldığı 13 Mart 2020'de yayınlanan bu çalışmada antiviral ilaçlar için etki seviyeleri -10.72 ve -8.37 iken, birçok doğal bitkisel bileşiğin benzer düzeyde etkinlik gösterdiği saptandı.
Bağışıklık sistemini destekleyen bu bileşikler ve kaynakları:
- Kaempferol (Ispanak, Lahana) — -9.41
- Quercetin (Dereotu, Rezene) — -8.58
- Luteolin-7-glucoside (Zeytin, Acı Biber) — -8.47
- Curcumine (Zerdeçal) — -8.17
- Naringenin (Narenciye) — -7.99
- Apigenine-7-glucoside (Goji Beri, Kereviz) — -7.89
- Oleuropein (Zeytin, Zeytinyağı) — -7.83
- Catechin (Yeşil Çay) — -7.05
- Zingerol, Gingerol (Zencefil) — -5.4
- Allicin (Sarımsak) — -4.03
Araştırmanın Temel Bulguları
- Bu bileşikler antiviral ilaçlar kadar COVID-19 proteazını etkisiz hale getiriyor.
- Bağışıklık sistemini kuvvetlendirici bu besinleri bolca tüketmek öneriliyor.
- Curcumin, propolis vb. hakkındaki bilimsel dayanağı olmayan gönderilere itibar etmeyin.
- Karamürver antibakteriyel, antiviral etkilidir ve bağışıklık sistemini düzenler.
Zeytindeki Oleuropein: Bağışıklık Sisteminin Doğal Destekçisi
Oleuropein, zeytinyağı fenolik bileşikleri içinde en fazla bulunan bileşendir. Bağışıklık sistemi sağlığını destekleme potansiyeliyle öne çıkan Oleuropein, yukarıdaki araştırmada antiviral etki sıralamasında üst sıralara girmiştir. Peki nedir bu fenolik bileşikler ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nelerdir?
Bağışıklık sistemi desteği açısından zeytinyağı, diğer bitkisel gıdalardan üstün bir konumdadır. Bağışıklık sistemini beslemek açısından zeytinyağının bu denli güçlü bir konumda olması, içerdiği fenolik bileşenlerle doğrudan ilişkilidir. Luteolin-7-glucoside zeytinde bulunurken, Oleuropein hem zeytinde hem zeytinyağında yüksek miktarda yer almakta ve bağışıklık sistemini destekleyen en önemli doğal bileşenler arasında sayılmaktadır.
Fenolik Bileşenler ve Bağışıklık Sistemi İlişkisi
Son yıllarda diyet bileşenlerinin bağışıklık sistemi ve genel sağlık üzerine etkileri konusunda çok sayıda çalışma yapılmaktadır. Özellikle yağlarla ilgili çalışmalar, artan obezite gibi sağlık problemleri dikkate alındığında önem kazanmıştır. Fakat maalesef yağlara olan ilginin artması, bu konuda doğru bilgilerin tüketicilere ulaşması anlamına gelmemektedir.
Genel olarak doymamış yağlar, doymuş yağlara göre daha sağlıklı kabul edilmektedir. Fakat her doymamış yağın bağışıklık sistemi üzerindeki etkisinin aynı olmadığı bilinen bir gerçektir. Özellikle doymamış yağların rafinasyonu sırasında yağa özgü fenolik bileşenler gibi miktar olarak az fakat bağışıklık sistemi açısından etkisi önemli olabilecek bileşenlerin kaybı söz konusudur. Zeytinyağı sadece fiziksel işlemlerle elde edilen bir meyve suyu olduğu için diğer bitkisel yağlardan bu özelliğiyle ayrılmaktadır.
Dünyada Akdeniz diyeti olarak adlandırılan ve son yıllarda oldukça popüler olan yeme alışkanlığında zeytinyağı temel yağ kaynağıdır. Yeni çalışmalar zeytinyağındaki bileşenlerin bağışıklık sistemi başta olmak üzere sağlığa daha önce bildirilenlerden çok daha fazla olumlu etkisi olduğu yönündedir. Bağışıklık sistemi güçlendirme stratejisi olarak Akdeniz diyeti ve zeytinyağını birleştirmek, bilimsel açıdan en anlamlı yaklaşımlardan biridir. Bağışıklık sistemi desteği için zeytinyağını sabah aç karnına tüketmek, bu faydadan en yüksek düzeyde yararlanmanın yoludur.
Fenolik bileşenler zeytinyağının hem olumlu bağışıklık sistemi destekleyici etkilerini hem de lezzet profilini geliştiren bileşenlerdir. Tüketicilerin zeytinyağında serbest asitliği en önemli kalite kriteri olarak görmelerine rağmen, naturel sızma zeytinyağını diğer yağlardan ayıran en önemli özellik, yağın yaklaşık yüzde 2'sini oluşturan minör bileşenlerdir. Minör bileşenler arasında da fenolik bileşenler (polifenoller) önemli bir bölümü oluşturmaktadır.
Tüketicilerin sahip olduğu bir yanılgı da zeytinyağının acılık ve yakıcılığının artmasının olumsuz bir özellik olarak algılanmasıdır. Oysa yakıcılık ve acılık zeytinyağı için olumlu özellikler olup fenolik bileşenlerin fazla olduğunun göstergesidir — ve bu bileşenler doğrudan bağışıklık sistemini destekleyen maddelerdir.
Polifenoller bitkilerde doğal olarak bulunur. Vitamin ve minerallerden farklı olarak temel besin ögesi değiller, ancak vücuda olan yararlı etkileriyle bağışıklık sistemi başta olmak üzere pek çok mekanizmaya katkıda bulunurlar. Meyve ve sebzeler polifenol kaynaklarıdır. Diğer kaynaklar arasında kabuklu yemişler ve tohumlar, kakao ürünleri, tam tahıllı ürünler, çay ve kahve ile kırmızı şarap gelir. Polifenoller antioksidan özellikleriyle bilinirler.
Polifenollerin kanser oluşumunu ve tümör gelişimini engellediğiyle ilgili kanıtlar bulunmaktadır. Polifenoller reaktif unsurlara ve kanserli ve mutasyona uğramış hücrelere müdahale edebilmekte, hücre çoğalışını denetleyen ana proteinlerin harekete geçmesini sağlayabilmekte ve kansere bağlı bir takım genlerin ortaya çıkışının önünü kesebilmektedir. Bağışıklık sistemi açısından bu etkilerin önemi tartışılmazdır.
Bağışıklık Sistemi için Polifenol Emilim Oranı
Vücudumuz, her meyve ve sebzenin içindeki polifenollerin hepsinden faydalanamamaktadır. Örneğin elmada 5000 mg/kg polifenol bulunmasına rağmen, bunun sadece %0,2'si alınabilmektedir. Oysa aç karnına içilen polifenollü zeytinyağının %90'ı emilebilmekte, içindeki faydalı bileşiklerin de %45–55'i alınabilmektedir. Bağışıklık sistemine katkı açısından bu emilim avantajı, zeytinyağını rakipsiz kılmaktadır. Basit anlatımıyla: elma örneğinde vücuda 10 asker gönderilebilirken, 900+ polifenollü zeytinyağı ile 450 asker gönderilebilmektedir.
Bağışıklık sistemini desteklemek için günlük olarak tüketilen zeytinyağının kalitesi ve polifenol içeriği belirleyicidir. Bağışıklık sistemi sağlığına katkı sunabilecek miktarda Oleuropein içeren bir zeytinyağı, mutlaka belgeli ve yüksek polifenol değerine sahip olmalıdır. Zeytinyağındaki fenolik bileşikler ve bağışıklık sistemi ilişkisi hakkında daha fazla bilgi için Mart 2019 tarihinde çıkan Bilge Ağaç Dergisi'ndeki yazımıza bakabilirsiniz: Polifenol Nedir? — Bilge Ağaç Dergisi
Ek Bilimsel Kaynaklar
Yüksek polifenollü zeytinyağı içerisinde bulunan fenolik bileşiklerin bağışıklık sistemi, antioksidan ve anti-inflamatuar etkiler üzerine uluslararası bilimsel çalışmalar da mevcuttur:
- Olive oil polyphenols and their biological effects (PubMed)
- Anti-inflammatory effects of olive oil phenolic compounds (PubMed)
- Polyphenols and immune system modulation (PubMed)
Bu çalışmalar, yüksek polifenollü zeytinyağının bağışıklık sistemi üzerinde destekleyici etkiler gösterebileceğini ortaya koymaktadır.
Fenolive: Bağışıklık Sistemi için Yüksek Polifenollü Zeytinyağı
Her zeytinyağında yeterli miktarda fenolik bileşik yoktur. Bağışıklık sistemini gerçekten destekleyebilecek düzeyde fenolik bileşen içeren bir zeytinyağı elde etmek için doğru zeytin çeşitleri ve doğru bölgedeki zeytin ağaçları seçilmelidir. Dolu vuruğu, sinek yarası olan hiçbir ağacın meyvesi kullanılmamalıdır.
Zeytinler, ağaçtan özenle toplanılmalıdır. Sırıkla toplamak, yere düşürmek zeytinde oksidasyonu başlatır; içindeki bağışıklık sistemini destekleyen fenolik bileşikler kaybolmaya başlar. Biz Fenolive serisi ürünlerde tüm ürünü teker teker elle topluyoruz. Zeytin bekledikçe de oksidasyon devam eder. Fenolive'de kasalarda taşıdığımız ürünü 4 saat içinde sıkarız. Zeytinyağındaki fenolik bileşikler ısıyı ve hava ile teması hiç sevmez. Dolayısıyla sıkım kesinlikle 27 derecenin altında olmalıdır, yani soğuk sıkım olmalıdır.
Sıkıldıktan sonra da yağ iyi korunmalıdır. Bu amaçla üretilmiş özel tanklar kullanırız; ağzı İtalyan kapak denilen cinsten, Sağlık Bakanlığı onaylı çelikten. Hava ile teması yok gibidir. Tankın içindeki yağ boşaldıkça da hava temasını engellemek için azot gazı basarız. Tüm bu süreç, bağışıklık sistemini destekleyen fenolik bileşenlerin korunması için tasarlanmıştır.
Özetle Fenolive serisi ürünlerdeki tek amacımız: bağışıklık sistemi sağlığı için çok faydalı bileşikleri yakalayıp, onları en üst düzeyde yağa geçirip, korumaktır. Normal sıcak sıkım yağı üretirken 3,5–4 kg zeytinden 1 kg yağ elde ederken, Fenolive'de erken hasatta 50 kg zeytinden 1 litre yağ elde ettiğimiz zamanlar olur.
Fenolive serisi ürünler Avrupa Birliği Sağlık Beyanı'na uygun biçimde "Sağlıklı Naturel Sızma Zeytinyağı" kategorisindedir. İçerdikleri polifenol miktarına göre gruplandırılmışlardır. 350+'ın anlamı, üretim tarihi itibarıyla içinde 350 ve üzeri mg/kg fenolik bileşik var demektir. Bu ölçümler, uluslararası geçerliliği olan IOOC onaylı laboratuvarlarda tank bazında yapılır ve ölçüm raporu ürünle birlikte size gönderilir. Bağışıklık sistemi desteği için seçeceğiniz zeytinyağında bu belgeyi mutlaka talep edin.
Piyasada bulunan polifenollü ürünlerin raporları arasında ölçüm yöntemleri açısından farklar olabilmektedir. Biz uluslararası geçerliliği olan, IOC tarafından geliştirilen Doc. No 29'a göre tyrosol cinsinden raporlatmaktayız. Konunun detayını Piyasadaki Polifenol Ölçüm Raporları ve Farkları bloğumuzda bulabilirsiniz.
Neden Fenolive?
Fenolive 900+ ve 750+, geçen sene ulaştığımız seviyelerimiz. London IOOC'de "Health Claim (Sağlık İddiası)" kategorisinde çifte madalya ile ödüllendirildiler. Bu madalyaların ülkemizin bu kategoride aldığı ilk madalyalar olduğunu biliyoruz.
Bu sene yine kendimizi aştık. 1092 mg/kg polifenol seviyesine ulaştık. Ve ALTIN MADALYA geldi. Sağlık İddiası kategorisinde.
Fenolive, London IOOC'de Sağlık İddiası kategorisinde altın madalya alan tek markadır. Bağışıklık sistemi desteği için en güvenilir zeytinyağı seçiminde bu uluslararası onay belirleyici bir ölçüttür.
Bu seneki yeni ürünümüz 1050+ ile heyecanımız daha da büyük. İşimizi aşkla yaptığımızın, bağışıklık sistemini destekleyen polifenolü bulmak için çok emek verdiğimizin en büyük kanıtı.
Polifenol nedir? Bağışıklık sistemine ne gibi faydaları vardır? gibi sorularınızın yanıtlarını Zeytinyağı Mucizesi bloğumuzda bulabilirsiniz.
Bağışıklık Desteği için Zeytinyağı Yanında Tamamlayıcı Doğal Ürünler
Yukarıdaki Prof. Dr. Nazan Uysal Harzadın araştırmasında dikkat çeken nokta, bağışıklık desteğinin tek bir bileşenden değil; birden fazla bitkisel polifenolün bir araya gelmesinden doğmasıdır. Oleuropein ve Luteolin-7-glucoside zeytin ve zeytinyağında bulunurken; quercetin, kaempferol, naringenin, apigenine ve diğer fenolikler farklı bitkilerin doğal kaynaklarıdır. Akdeniz beslenme geleneğinin bağışıklık üzerindeki etkisi de bu çoklu kaynak mantığından doğar — tek bir gıda değil, polifenol açısından zengin birden fazla doğal ürünün günlük rutinde yer alması.
Bu çoklu kaynak yaklaşımını günlük rutine entegre etmek için yüksek polifenollü zeytinyağı her öğünün temel yağı olarak yer alır; geleneksel bitkisel yağlar (kantaron, çörekotu) farklı kullanım alanlarında destek sağlar; bitkisel ekstraktlar ve doğal sirkeler antioksidan kapasiteye katkıda bulunur; zeytin yaprağı çayı ise ek oleuropein kaynağı olarak günlük rutine entegre olur. Bu kombinasyonu tek tek edinmek yerine; yüksek polifenollü zeytinyağı, kantaron yağı, çörekotu yağı, doğal sirkeler, ekstraktlar ve zeytin yaprağı çayını tek sette deneyimlemek isteyenler için bol polifenollü yaşam paketi bütüncül bir başlangıç noktası olarak değerlendirilebilir. Konunun arka planı için sağlıklı yaşam paketi rehberimize göz atabilirsiniz.
Sonuç: Bağışıklık Sistemi İçin Her Zeytinyağı Olmaz
Bağışıklık sistemini doğal yollarla desteklemek isteyenler için zeytinyağı seçimi kritik öneme sahiptir. Bağışıklık sistemini gerçekten destekleyebilecek düzeyde Oleuropein ve diğer fenolik bileşen içeren bir zeytinyağı; erken hasat, soğuk sıkım, hızlı işleme ve belgeli polifenol değeriyle tanımlanır.
Bağışıklık sistemini doğal yollarla desteklemenin en kanıtlanmış yolu, bitkisel polifenollerin yüksek biyoyararlanımla vücuda alınmasıdır. Bağışıklık sistemi için bu görevi en iyi karşılayan gıda, yüksek Oleuropein içerikli zeytinyağıdır. Bağışıklık sisteminizi korumak için doğru zeytinyağı seçimi, bu nedenle en kritik adımlardan biridir.
ÖZETLE: BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ İÇİN HER ZEYTİNYAĞI OLMAZ…
İlgili Rehberlerimiz
Polifenollerin biyolojik mekanizmaları ve kalite eşikleri için Polifenol Nedir? Referans Rehberi yazımıza bakabilirsiniz. Zeytinyağının sağlık değeri üzerine Ferhan Tolga Özen'in dergi makalesi Sağlık Kaynağı Altın Sıvı: Zeytinyağı (Makri Dergisi) sayfasında. Bilimsel kaynak rehberi ve çığır açan klinik çalışmalar için Zeytinyağı Araştırmaları: Bilimsel Kaynak Rehberi sayfamıza, zeytinyağının kapsamlı sağlık faydaları için Zeytinyağının Faydaları Pillar sayfamıza göz atabilirsiniz. Bağışıklık desteği için yüksek polifenollü zeytinyağı yanında tamamlayıcı doğal ürünleri tek sette edinmek isteyenler için Bol Polifenollü Yaşam Paketi sayfamızı inceleyebilirsiniz.